Bakterijske bolesti povrća predstavljaju ozbiljan problem u savremenoj proizvodnji, često jednako opasan kao i plamenjača ili pepelnica. Ono što ih čini posebno nezgodnim jeste činjenica da se javljaju gotovo svake godine, naročito ako su već bile prisutne u prethodnoj sezoni. U uslovima povećane vlage, čestog zalivanja i mehaničkih oštećenja biljaka, infekcije se brzo šire i mogu dovesti do značajnog smanjenja prinosa i kvaliteta plodova. Nevolja je, što se ovakve bolesti suzbijaju samo preventivno, jer nema dozvoljenih i registrovanih preparata. Antibiotici obavljaju posao, ali ih, kao što napisah, nema registrovanih za primenu kod nas.
Najčešće bakterioze u povrtarstvu
U praksi se najčešće sreću bakterije koje napadaju paradajz, papriku, krompir i druge vrste iz iste grupe, ali i kupusnjače i korenasto povrće. Njihovo prisustvo je posebno izraženo tokom toplih i vlažnih perioda, kada se lako prenose vodom, alatom, insektima ili zaraženim semenom. Upravo zbog toga, početak infekcije često ostaje neprimećen sve dok se ne pojave vidljivi simptomi na listovima ili plodovima.
Simptomi i širenje bolesti
Prvi znaci bakterijskih bolesti povrća najčešće su sitne tamne pege na listovima, često okružene svetlijim oreolom. Kako bolest napreduje, dolazi do pojave vlažnih, masnih fleka, deformacija i truleži plodova. U uslovima visoke temperature i vlage može se pojaviti i bakterijski eksudat, što dodatno ubrzava širenje infekcije.
Proizvodnja paradajza je posebno ugrožena bakterijskim bolestima https://zelenanit.rs/bakteriozna-plamenjaca-paradajza/
Bakterije se najlakše šire putem vode za zalivanje, kiše i mehaničkih oštećenja. Poseban problem nastaje nakon nevremena praćenog gradom, kada su biljke oštećene i podložne prodoru patogena. Takođe, insekti poput vaši i gusenica mogu preneti bakterije i ubrzati njihovo širenje kroz zasad.
Najugroženije kulture
Paradajz i paprika su među najosetljivijim kulturama, posebno u fazi rasada i formiranja plodova. Krompir je takođe podložan bakterijskim infekcijama, naročito u uslovima visoke vlage zemljišta. Problemi se mogu javiti i kod crnog luka, šargarepe, pa čak i kukuruza šećerca, gde bakterije izazivaju trulež i propadanje tkiva.
Mere zaštite i prevencije
Borba protiv bakterijskih bolesti povrća zasniva se pre svega na prevenciji. Zdrav i sertifikovan semenski materijal je osnov svakog uspešnog zasada, dok plodored značajno smanjuje rizik od ponovne pojave infekcije. Važno je izbegavati zalivanje po listu i rad u vlažnim uslovima, jer se tada bakterije najlakše prenose.
U sprečavanju bakterioza na voću, plavo prskanje daje dobre rezultate https://zelenanit.rs/plavo-prskanje/
Hemijska zaštita ima svoju ulogu, naročito preparati na bazi bakra, ali se ne sme zanemariti ni kontrola insekata koji mogu biti prenosioci bolesti. Održavanje čvrstoće plodova pravilnom ishranom biljaka dodatno smanjuje mogućnost prodora bakterija.
Posebnu pažnju treba obratiti na berbu i skladištenje. Plodove treba brati isključivo po suvom vremenu, bez oštećenja, i čuvati u odgovarajućim uslovima kako bi se sprečilo dalje širenje infekcije.
